پردازنده‌هایی که بد پیر شدند؛ مروری بر CPUهای ناکام اینتل

اولین پردازنده‌ای که تجربه کردید، شاید افتخار خانواده نبوده باشد! نویسنده‌ی گزارش How-To Geek اعتراف می‌کند اولین CPUاش یک پنتیوم ۴ بوده و هنوز هم کینه‌اش به دل مانده. حقیقت این است که در تاریخ اینتل، هم تراشه‌هایی مثل Core 2 Duo داریم که بعد از سال‌ها هنوز با احترام از آن‌ها یاد می‌شود، و هم نسل‌هایی که بد پیر شدند — همان‌هایی که امروز سراغشان می‌رویم.

پنتیوم ۴ و معماری Netburst؛ ماراثونی که نمی‌توانست بدود 🥵

اینتل اوایل هزاره‌ی سوم روی اسب‌سوار شدن به فرکانس‌ها شرط بست: معماری Netburst با لوله‌های پردازش بسیار طولانی و فرکانس‌هایی که قرار بود به ۱۰ گیگاهرتز برسد. اما عمق واقعی در دنیای واقعی رقم نخورد؛ IPC پایین یعنی در هر تیک ساعت کار کمتری انجام می‌شد و برای جبرانش فرکانس و ولتاژ بالا می‌رفت. نتیجه؟ پردازنده‌ای که مثل بخاری اتاق کار می‌کرد و رقابت نزدیک با Athlon XP شرکت AMD را هم باختی که فقط با معرفی Core 2 Duo در سال ۲۰۰۶ جبران شد — پرشی که هنوز در خاطره‌هاست.

Itanium؛ بزرگ‌ترین شرط‌بندی بی‌برنده‌ی تاریخ 🎲

ایتانیوم قرار بود آینده‌ی محاسبات ۶۴ بیتی سرورها باشد: معماری کاملاً جدید EPIC که به‌جای سخت‌افزار، از کامپایلر انتظار موازیکاری داشت. نتیجه؟ نرم‌افزارهای موجود روی آن کند بودند، سازندگان استقبال نکردند و در نهایت AMD با معماری x86-64 همان بازار را با سازگاری کامل برد. اینتل سال‌ها منابع را به پروژه‌ای پمپ کرد که هرگز به وعده‌اش نرسید و در ۲۰۲۱ به‌طور کامل بازنشسته شد.

اتمِ نتبوک‌ها؛ سبک بودن به قیمت کندی 🐢

موج نتبوک‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ با پردازنده‌های Atom تک‌هسته‌ای و ضعیف همراه بود. ایده منطقی بود — پردازنده‌ی کم‌مصرف برای لپ‌تاپ ارزان — اما تجربه‌ی واقعی، مرورگری بود که با چند تب باز خفه می‌شد. همین تجربه‌ی تلخ، کاربران را به سمت لپ‌تاپ‌های مصرفی معمولی برگرداند و نام Atom سال‌ها مترادف با «کند» ماند.

رکود ۱۴ نانومتری؛ پنج سال چرخیدن درجا 🔄

از Skylake در ۲۰۱۵ تا Comet Lake در ۲۰۲۰، اینتل عملاً همان معماری را با بهبودهای جزئی و فرکانس کمی بالاتر عرضه می‌کرد؛ تا جایی که نسل‌های متوالی در بنچمارک‌ها به سختی از هم جدا می‌شدند. ورود AMD با معماری Ryzen همه‌چیز را عوض کرد و اینتل را مجبور به پرش به معماری‌های جدید کرد. درس این دوره روشن است: وقتی رقابت کم شود، حتی غول‌ها هم درجا می‌زنند.

جمع‌بندی؛ درس‌هایی برای خرید امروز 📝

این مرور فقط نوستالژی نیست؛ یک معیار خرید هم می‌دهد: پلتفرمی بخرید که مسیر ارتقا و پشتیبانی روشنی دارد و در بروزرسانی‌های آینده هم روان بماند. پنتیوم ۴ در روز اولش شاید خوب به نظر می‌رسید؛ مشکل دو سال بعد شروع شد.

پیشنهاد ریبوت: اگر سیستم شما روی یکی از این نسل‌های مانده در گذشته است و برای کارهای روزمره نفس کم می‌آورد، قبل از تعویض کامل، گزینه‌های ارتقای منطقی را با ما در میان بگذارید؛ از صفحه‌ی تماس ریبوت مشاوره بگیرید.

منبع ایده: گزارش How-To Geek درباره‌ی پردازنده‌هایی که بد پیر شدند؛ بازنویسی و تکمیل‌شده با مرور تاریخ معماری‌های اینتل توسط تیم ریبوت.

اعتبار تصاویر: عکس این مطلب از ویکی‌مدیا کامانز و با مجوز آزاد استفاده شده — پردازنده‌ی اینتل: Intel in Deutschland (CC BY-SA 2.0).